نمونه سئوالات درس دکتری

1 درس بررسی و نقد هنرهای اسلامی معاصر مقطع دکتری

دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکز

1- مفاهيم فرهنگي زير را با ذكر نمونه شرح دهيد.

پاپيولار كالچر: ابعاد اجتماعی در زمان اهمیت پیدا می کند. on time مثال: تهران سال 1396. یک پروژه نقد در حیطه مفاهیم سنتی که در زمانی یا آن تایم که مورد قبول عموم جامعه است. مهمترین پاپیولار کالچر چیزی که تغییر می کند اما همه پسند باشد. بازنمود مفهوم مد در جوامع. کیفیت اثر هنری هم بسته به خوب و بد بودن آن دارد. از همه مهمتر ارتباط یا پیامی که بر اساس زمان به دست می آید. ابعاد اجتماعی در زمان اهمیت پیدا می کند. مثال تهران سال 1396. در واقع این قسمت اول متغیر می باشد که جزو داده های فرهنگی هنری و ثابت نیست. در پاپیولار کالچر مجبور به تولید انبوه هستیم و حتما باید در جزیئات بصری نسبت تغییر ایجاد شود. یعنی باید قابلیت جداسازی برای افراد غیر متخصص را نیز داشته باشد. اگر با هم ادغام شوند ماهیت فولک کالچر از بین می رود.

فولك كالچر: یعنی محلی و در مکانی ها، قومیتی و از همه مهمتر متغیر نیست. مفاهمی فولکلوریک که به هیچ عنوان ارتباطی با زمان ندارد و متغیر نیست. یعنی در طول دوره های مختلف چه دوره های سیاسی و چه دوره های اجتماعی مفهوم ثابت می باشد. مثل مهمترین بازنمود آن صنایع دستی می باشد. بیکر می گوید اثار فولک کالچر تا زمانی قابلیت نقد دارند و مورد تائید هستند که بر اساس مفاهیم تغییر نکنند. به محض تغییر در ماهیت یا ساختارشان و یا ایده های اجراییشان تبدیل به پاپیولار کالچر می شوند. به همین خاطر می گویم در ممالکی که فرهنگ و دینشان خیلی اهمیت دارند نهایت هزینه را برای تغییر فولک کالچر ها انجام می دهند. مهمترین مثال مینیاتور می باشد. ما به هیچ عنوان اهمیتی برای فولک کالچرها قایل نیستیم. در حیطه معماری برای فولک کالچر اهمیت زیادی قایل هستند. شهرهای مدرنی که فولک کالچر رو حفظ کرده اند به لحاظ ظاهری بافت سنتی دارند. شهرهای مدرن که علاقمند به بافت قدیمی خود هستند دورنمای یکسانی دارند. بر خلاف تصور ما مخالفتی با ساخت سازه های جدید ندارد. در فولک کالچر این مفهوم فرمی را از هنر سنتی گرفتن را نمی پذیرد یا یک سازه سنتی یا یک سازه جدید می باشد و ادغامشان با هم غیر ممکن است.

مس كالچر: فرهنگ توده؛ اگر مدی از بیرون بیاید و همه بپذیرند مورد اول می شود (پاپیولار). اگر جنبه ی اعتقادی باشد مورد دوم (فولک). اگر خود جامعه تولید کننده چیزی باشد که نه پاپیولار باشد و نه فولک باشد. در واقع زمانی که یک جامعه بر سر مفاهیم عمومی به اتفاق نظر نمی رسند و بر سر دو مفهوم بالا نیز به اتفاق نظر نمی رند و تولید هنری و سنتی و فرهنگی بسته به فرد تغییر ماهیت و شکل پیدا می کند. وقتی یک نفر بر اساس فرهنگ توده کاری را انجام می دهند بقیه نیز کار خود را انجام می دهند و جامعه دچار مفاهیم چند فرهنگی می شود. معماری تهران نمودی از مس کالچر می باشد یعنی وابسته به هیچ مکتبی نیست و هر فرد برای خودش ساخته است. معماری رومی، ارامنه، مسیحی، هخامنشی و ... مس کالچر یک مفهوم کاملا اجتماعی یعنی جوامعی که به طور مشترک تابع مد نیست و پذیرای مفاهیم فولک هم نیستند. هنرهای دینی در مس کالچر چه مفهومی پیدا می کند؟ در جوامعی که مس کالچر هستند ما قدرت تفکیک هنرهای دینی رو نداریم. چون به عنوان مثال یک خانه مدرن سردر آن یک دعا می باشد. هنرهای دینی قابل تفکیک از دیگر هنرها در مس کالچر نیست و نقد در اینجا تبدیل به یک بازتاب فردی می شود. پاپیولار کالچر در زمانی و قبول عام دارند ولی مس کالچر در زمانی نیست و قبول عام ندارد. هر چه جامعه به سمت مس کالچر پیش برود نزول پیدا میکند.

٢- كاربردهاي تفسير هرمنوتيك با ذكر يك نمونه شرح دهيد.

هرمنوتیک، در تعریف اولیه، به علم تعبیر، تفسیر و تاویل گفته می شود. هرمنوتیک در واقع تفسیر و تعبیر برای دست یافتن به معنا می باشد. این واژه را به تاویل شناسی یا زند شناسی نیز می شناسند. پل ریکور، هرمنوتیک را فن تشریح و توضیح نمادها بخصوص نمادهایی که معنی صریح دارند می شناسد.هرمنوتیک نظریه عمل فهم در جریان روابط با تفسیر متون است.

اهمیت هرمنوتیک در چند شاخه می باشد:

1- گونه ای از شناخت به نام "فهمیدن". در واقع ممکن است گاهی متنی خوانده شود یا شنیده شود اما از آن چیزی متوجه نشویم. با علم تفسیر می توان آن متن یا گفتار را به صورت شفاف متوجه شد.

2- در واقع خواندن و روایت یک متن به آن ماهیت و هویت می بخشد و چه بسا از دل آن حقیقتی روشن تر بیرون می آید که ما در درون آن زندگی می کنیم و یا این که در صدد تغییر جامعه بر اساس آن گفتمان برآییم. تفسیر و تاویل، خود تغییرند و زمینه ساز تغییر.

3- هرمنوتیک به همراه نظریه انتقادی دو پارادایم مجزا، اما مرتبط به هم، از نقد را فراهم کرده اند که به سه دلیل، مهمند. الف- نظریه انتقادی در تئوری های سیاسی - اجتماعی و زیبایی شناسانه، و هرمنوتیک در ادبیات انتقادی، و فلسفه به طور عام. ب- هرمنوتیک یک نوع انعکاس فلسفی از شرایط تاریخی که از آن آگاهند را بیان می کنند و این شرایط را برای نقد، ضروری نشان می دهند. ج- این که نقد اخلاقی و سیاسی در جو فلسفی زمان ما هنوز از این دو ملهم است.

4- از لحاظ روش شناسی، روش تاویل یا هرمنوتیک در برابر تجربه گرایی، مکانیک گرایی، طبیعت گرایی و بویژه اثبات گرایی و حتی رفتارگرایی قرار دارد و در مقابل نظریه وحدت روش در علوم به تمایز روش در علوم معتقد است که امری است بسیار مهم و بنیادین.

٣- مفاهيم كليدي زير را در تفسير آثار هنري با مفاهيم ديني مورد بررسي قرار دهيد.

١- اصالت: مسأله اصالت آثار هنري از موضوعاتي بوده است که همواره توجه بسياري از فيلسوفان و نظريه پردازان هنر را به خود جلب کرده است. آراء عمده نظرات درباره مسأله اصالت آثار هنري در مباحث هستي شناسي هنر، ديدگاههاي فلاسفه آنگلوساکسون و تحليلي، آراي فرماليست ها، ديدگاههاي نشانه شناسانه، آراي نظريه پردازان مکتب فرانکفورت، آثار فلاسفه پديدارشناسي، نقد زيبايي شناسي، نقد روان شناسي و نقد هرمنوتيکي مطرح گرديده که مويد توجهي فراگير به اين موضوع و تنوع نظريات ابراز شده است. اصالت در زبان فارسي گستره معنايي وسيعي دارد و ميتواند بيانگر مفاهيم فلسفي متعددي باشد به همين جهت است که مترجمين متون فلسفي اصالت را برابر چندين اصطلاح لاتين به کار ميبرند. از جمله رايجترين آنها يکي اصالت به معناي اصل يا اورجينال بودن است و ديگري به معناي اصيل بودن و داشتن صحت و اعتبار و ارزش است.

٢- سياليت: سیال در لغت به معنای جاری، روان، آبکی، رقیق و مایع میباشد. سياليت معنايي هنر معلول تفاوت گروه هاي اجتماعي مصرف كنندگان و نيز دگرگوني كاركردهاست. سیالیت فضا بدون تردید هسته معماری است که گفتگویی دائمی را میان فضاهای داخلی و خارجی ایجاد می کند. سیالیت وجود خارجی ندارد و در روح اثر هنری نهفته است.

٣- انعطاف پذيري: برخی انعطاف پذیری را یك هنر میدانند،نهایی ترین هنری زندگی كه به تازگی مورد بررسی بیشتر محققان قرار گرفته است هر چند كه باید تا كنون به خوبی شناخته میشد.هسته اصلی انعطاف پذیری، باور خویشتن در عین باور بسیاری از امور خارج از وجود ماست. افراد انعطاف پذیر سرنوشت خویش را به دست مصیبت نمی سپارند . آنها با حركت به سوی اهدافی در ماورای خودشان انعطاف پذیر میشوند و با ملاحظه دوران بد زندگی خویش به عنوان دورانی موقت و گذرا از زندگی خود، بر درد و غم غلبه میكنند.انعطاف پذیری به معنی برخورداری از استعداد غلبه بر مصیبت هاست.

٤- بسط: بسط یا Elaboration کلمه ای است که از لغت elaborate گرفته شده است که در لغت نامه وبستر به کاری که با برنامه ریزی به همراه توجه دقیق با جزئیات و بخش های بسیار انجام شده است، اشاره دارد. بسط در خلاقیت به این مفهوم است که یک ایده بهبود، توسعه و ارتقا یابد.به معنای گستردن، پهن کردن، باز کردن، شرح دادن، انتشار، فراخی، وسعت، آسوده شدن، آرامش خاطر، آرامش خاطری که سالک و عارف را دست دهد.

تورنس به عنوان یکی از محققان برجسته خلاقیت بر این باور بود که هر کاری باید در ابتدا آرایش و زینت بیاد تا بتواند ارزشمند گردد. فرایند بسط ایده ها میتواند به دانش آموزان کمک کند تا بتوانند ایده هایشان را کامل نمایند. تلاش برای اضافه کردن جزئیات میتواند به پرورش خلاقیت در کودکان کمک قابل توجهی نماید.

بسط فرایند توسعه ایده ها با فراهم نمودن جزئیات بیشتری در مورد آنها میباشد. جزئیات بیشتر باعث درک بهتر موضوعات میگردد. بسط اجازه اضافه کردن جزئیات بیشتر را به ایده های اولیه میدهد و موجب میشود که فکرها و ایده های نو پیچیده تر و کامل تر گردد. فعالیت ها یا پروژه هایی که موجب تکمیل شدن یا کامل شدن یک موضوع میشوند میتوانند به تقویت بسط کمک نمایند. اضافه کردن جزئیات بیشتر به یک موضوع، شکل یا نمودار میتواند به تقویت بسط کمک نماید.